Auteur: Werkgroep Kind in azc

Tweede Kamer, zo kunnen we de asielopvang van kinderen verbeteren!

12 juni 2018

Tien heldere punten om de opvang van kinderen in azc’s te verbeteren: de Tweede Kamer krijgt die vandaag aangeboden in een manifest van de Werkgroep Kind in azc.

Paul van Meenen, voorzitter van de vaste Kamercommissie Justitie en Veiligheid, ontvangt het manifest uit handen van Roxana Mirzarbandi (werkte als onderzoeksassistent mee aan het onderzoek) en Helen Schuurmans (coördinator Werkgroep Kind in azc).
© UNICEF/D.Hol

De asielopvang van kinderen kan en moet beter: dat is de oproep van de Werkgroep Kind in azc aan de politiek. In een manifest stelt de Werkgroep tien heldere verbeterpunten voor. Dat manifest wordt vandaag aangeboden aan de Tweede Kamer.

Onder de maat
‘Uit onderzoek blijkt dat de situatie van kinderen in asielzoekerscentra onder de maat is,’ zegt Helen Schuurmans, coördinator van de Werkgroep Kind in azc en kinderrechtendeskundige van UNICEF. ‘Gezinnen hebben bijvoorbeeld niet genoeg privacy, ze moeten te vaak verhuizen en kinderen krijgen te weinig hulp bij het verwerken van traumatische ervaringen. Bovendien worden niet alle kinderen in de asielopvang gelijk behandeld. Dit moet en kan beter.’

Verbetering voor kinderen
Paul van Meenen neemt als voorzitter van de vaste Kamercommissie Justitie en Veiligheid het manifest in ontvangst. In het manifest pleit de Werkgroep voor snelle stappen om de levens van kinderen in asielzoekerscentra te verbeteren. Precies op tijd, want woensdag spreekt de Tweede Kamer over bestaande plannen om de asielopvang kleinschaliger en flexibeler te maken. ‘Als politici en beleidsmakers onze tien aanbevelingen meenemen in die plannen, worden de veranderingen ook écht verbeteringen voor kinderen,’ aldus Helen. ‘Daarvoor is de politieke wil nodig het belang van kinderen voorop te stellen. Als we dat dan doen, maken we vanzelf andere keuzes. Keuzes die de asielopvang daadwerkelijk kindvriendelijker maken.’

Manifest ‘Dit moet beter!’
Zó kunnen we de asielopvang van kinderen verbeteren:

·         Geef families eigen woonruimte

·         Stop gedwongen verhuizingen

·         Meer veiligheid, met name voor meisjes

·         Activiteiten voor elke leeftijd

·         Alle kinderen passend onderwijs

·         Verbeter de toegang tot gezondheidszorg

·         Kindvriendelijke voorlichting over de asielprocedure

·         Iedere locatie een vertrouwenspersoon voor kinderen

·         Iedere locatie een medewerker verantwoordelijk voor kinderwelzijn

·         Sluit de gezinslocaties en geef uitgeprocedeerde kinderen goede opvang

 

Lees het hele manifest hier!

Kinderen in azc Wenckebachweg moeten een structurele
woonplek krijgen

Afgelopen dinsdag publiceerde Het Parool over het besluit dat alle bewoners van het azc aan de Wenckebachweg per 1 januari verhuisd moeten zijn, omdat de locatie dan gaat sluiten. Probleem is dat deze mensen, die tijdens hun asielprocedure al op meerdere opvangplekken zaten, wéér naar een tijdelijke locatie gaan. Met name voor de zeventig kinderen, extra kwetsbaar door hun lange en vaak traumatische reis, is een stabiele omgeving van belang, zegt Helen Schuurmans van de Werkgroep Kind in azc. Er moet voor hen een structurele woonplek komen.

Veelvuldig verhuizen tijdens de asielprocedure is nog altijd standaard praktijk in het Nederlandse opvangsysteem. Al sinds een groot onderzoek uit 2009, waaruit bleek dat kinderen gedurende hun asielprocedure soms wel tien keer werden overgeplaatst, heeft de Werkgroep Kind in azc vaak om verandering gevraagd van het systeem. Steeds noemt de politiek ‘goede redenen’ waarom het bij herhaling verhuizen van mensen echt niet anders kan. Lange tijd was het argument dat het aantal mensen dat in Nederland bescherming zoekt ongekend hoog was en dat alle zeilen bijgezet moesten worden. Dit argument gaat nu niet meer op. De kinderen aan de Wenckebachweg moeten het azc juist verlaten, omdat het gaat sluiten vanwege de afname van het aantal asielzoekers.

Het gaat aan de Wenckebachweg – de oude Bijlmerbajes – om ongeveer zeventig kinderen met hun ouder(s). Zij worden nu wéér gedwongen te verhuizen, naar opnieuw een tijdelijke locatie. Veel kinderen die hier wonen, zijn kwetsbaar door de traumatische ervaringen die zij hebben meegemaakt in hun land van herkomst of tijdens hun vlucht. Juist deze kinderen hebben een stabiele omgeving nodig. Het tegenovergestelde gebeurt; de kinderen worden door heel Nederland gesleept en het eindstation is voor de meesten nog niet in zicht. Terwijl uit onderzoek blijkt dat verhuizen schadelijk is voor de ontwikkeling van deze kinderen.

Nu al hebben de kinderen merkbaar last van alle onrust. Een van de vrijwillige activiteitenbegeleidsters op de locatie vertelt: “Afgelopen tijd waren de kinderen veel drukker. Je merkt dat ze licht ontvlambaar zijn en vaker ruzies ontstaan. Ook bij de kinderen die eerst heel rustig waren.”

Verhuizen heeft grote impact op de kinderen in het azc. Naast vrienden raken kinderen ook andere vertrouwde mensen in hun omgeving kwijt: de juf, de dokter, de vrijwilligers in het centrum. Maar het gaat niet alleen om sociale contacten die stokken. Het schooljaar van kinderen wordt onderbroken, soms meerdere malen, medische behandelingen worden stopgezet, verwerking van trauma’s lukt maar beperkt en echte integratie komt niet op gang. Sommige kinderen ontwikkelen door de vele verhuizingen zelfs psychische en psychosomatische stoornissen, die bovenop de stress komt van hun vlucht. Deze ervaringen kunnen pas een plek krijgen als kinderen zich veilig voelen in een stabiele omgeving.

Volgens het Kinderrechtenverdrag hebben alle kinderen in Nederland dezelfde rechten en dient bij alle maatregelen die kinderen betreffen het belang van het kind voorop te staan. Vluchtelingenkinderen zijn per definitie extra kwetsbaar. Zij zijn volledig afhankelijk van het land waar ze aankloppen voor bescherming.

Daarom roept de Werkgroep Kind in azc, een coalitie van kinderrechtenorganisaties, op om met een structurele woonplek te komen voor de kinderen aan de Wenckebachweg. En wel nú. Staatssecretaris Harbers is daar verantwoordelijk voor.

Gelukkig hebben beleidsmakers al enig begrip voor het probleem van het vele verhuizen. Tijdens de begrotingsbehandelingen, afgelopen donderdag (30 november) kondigde de staatssecretaris het programma ‘Flexibele Asielketen’ aan, waarvan ‘het zoveel mogelijk voorkomen van onnodige verhuisbewegingen onderdeel uitmaakt’. Dat is geweldig nieuws en, mits goed uitgewerkt, een stap in de goede richting om de problemen voor kinderen te beperken. Alleen is dit plan pas in het voorjaar gereed. Te laat voor de kinderen in het azc aan de Wenckebackweg, die dan misschien alweer aan hun vólgende verhuizing toe zijn, omdat hun nieuwe woonlocatie ook weer van tijdelijke aard is.

Als het azc aan de Wenckebachweg open kan blijven tot de gezinnen die daar verblijven een huis hebben gekregen of tot hun asielaanvraag is afgewezen, is dat veel beter voor de kinderen. Als werkgroep vragen we het COA alles op alles te zetten om zo snel mogelijk te werken. En als er dan toch echt geen andere oplossing is dan voortijdig sluiten, laat dan in elk geval hun volgende locatie niet ook weer van tijdelijke aard zijn.

Informatiefilmpje voor
vluchtelingenkinderen over de
Kindertelefoon en Tell-me

De Kindertelefoon is er voor alle kinderen en jongeren van 8-18 jaar die in vertrouwen willen praten.  Dus ook voor vluchtelingenkinderen. Je kunt met ons bellen en chatten of een bericht plaatsen op de website.

In het nieuwe filmpje wordt uitgelegd hoe het werkt:

Als je met ons belt of chat, praat je met een speciaal getrainde Kindertelefoon-medewerker. Zij luisteren naar je. Op deze website kun je ook een bericht posten of zelf reageren op andere kinderen en jongeren.

Onderwijs voor kinderen op de
vlucht schiet te kort

Van alle kinderen op de vlucht krijgt maar de helft basisonderwijs en een kwart van de kinderen in de middelbare schoolleeftijd gaat naar school. Dat staat in het net gepubliceerde rapport UNICEF-rapport ‘Education Uprooted’.

Doa’a is gevlucht vanuit Raqqa en verblijft nu in een vluchtelingenkamp waar ze voor het eerst in vier jaar weer les krijgt. © UNICEF/UN075312/Souleiman

“Ik ben zo blij dat ik hier met andere kinderen kan leren, spelen en praten. We hebben allemaal dezelfde dingen meegemaakt”, zegt de 10-jarige Doa’a uit Raqqa. Zij doet haar verhaal in een Child Friendly Space in het Ain Issa kamp in Syrië. Het gezin van Doa ‘a wist het kamp na een vlucht van drie dagen per auto en te voet te bereiken. “Ik vond het heel erg om ons huis achter te laten, maar gelukkig ben ik nu hier”, zegt het jonge meisje, die nu voor het eerst in vier jaar weer les krijgt. In Syrië gaan momenteel 1,75 miljoen kinderen niet naar school en 1,35 miljoen kinderen lopen het risico school te moeten verlaten.

Innovatieve oplossingen

UNICEF pleit in het rapport ‘Education Uprooted’ voor innovatieve oplossingen om alle kinderen op de vlucht zo snel mogelijk mee te laten doen in het onderwijssysteem van het land waar ze verblijven. Wereldwijd én in Nederland. Helen Schuurmans, Kinderrechtendeskundige bij UNICEF Nederland: “Kinderen op de vlucht moeten veel barrières overwinnen om naar school te kunnen. Kinderen die bijvoorbeeld uit Syrië gevlucht zijn naar Jordanië of Libanon, komen aan in een nieuwe omgeving en moeten alle gebeurtenissen verwerken. Dat is al een grote opgave en dan moeten ze vaak ook werken om hun gezin te helpen overleven.”

Toekomstperspectief bieden

Het is cruciaal om deze kinderen toekomstperspectief te bieden en daarom werkt UNICEF er met partners aan om zo veel mogelijk kinderen naar school te laten gaan. Bovendien helpen we om barrières weg te nemen: door kinderbijslag en praktische oplossingen zoals transport naar school krijgen meer kinderen onderwijs.

Innovatieve oplossingen zijn dringend nodig om deze kwetsbare kinderen onderwijs te bieden. Onderwijs moet geïntegreerd worden in onder meer psychosociale hulp en taallessen. UNICEF pleit ook voor internationaal erkende certificaten zodat het onderwijs dat deze kinderen tijdens hun vlucht krijgen erkend wordt en ze minder achterstand oplopen.

Yasmin Akther (8) is Rohingya en uit Myanmar gevlucht. Ze krijgt nu les in een UNICEF-leercentrum in Bangladesh. © UNICEF/UN068432/Noorani

Asielzoekerskinderen in Nederland

“De uitdaging om kinderen snel en kwalitatief goed onderwijs te bieden, geldt ook in Nederland”, zegt Schuurmans. “Het is zo belangrijk dat deze kwetsbare kinderen hier zo snel mogelijk een normaal leven krijgen met onderwijs dat past bij hun capaciteiten. Kinderen in asielzoekerscentra in Nederland gaan meestal wel snel naar school, maar het systeem in Nederland is onvoldoende ingericht op de problemen waar ze tegenaan lopen. Zo worden kinderen in de asielperiode vaak gedwongen om (een aantal keer) te verhuizen, waardoor hun leerproces onderbroken wordt, kinderen opnieuw moeten wennen aan een nieuwe leerkracht, klasgenootjes en een nieuwe lesmethode.”

UNICEF Nederland pleit voor praktische oplossingen om het onderwijs voor kinderen in asielzoekerscentra in Nederland te verbeteren:

  1. Stop de voortdurende verhuizingen waardoor kinderen telkens van school moeten wisselen en nog meer achterstand oplopen.
  2. Geef de kinderen toegang tot voorschoolse voorzieningen.
  3. Neem kinderen in azc’s makkelijker op in gewone scholen.
  4. Bied taalschakelklassen in brede schoolgemeenschappen.
  5. Investeer in de deskundigheid van leraren zodat ze om leren gaan met de achtergrond van deze kinderen en ze psychosociale problemen en trauma’s kunnen herkennen.
  6. Laat elders behaalde diploma’s waarderen, zodat de aansluiting met het Nederlandse systeem makkelijker wordt.
  7. Ontwikkel betere lesmaterialen die aansluiten bij de specifieke noden van deze kinderen.

TeamUp voor kinderen en
jongeren in de opvang!

Op locatie

In de intentieverklaring is onder andere het voornemen genoemd dat TeamUp op verschillende COA-locaties activiteiten voor kinderen en jongeren mag organiseren, mits afgestemd met het management van de locatie. De ondertekenaars stimuleren dat per vestiging een overeenkomst wordt gesloten betreffende een passende samenwerking.

Samenwerking past bij COA-visie

Lid van het bestuur Janet Helder over de ondertekening: “Deze samenwerking past precies bij de visie die het COA heeft op de opvang en begeleiding. Steeds meer de samenwerking zoeken met partners, ook op onze azc’s. Extra mooi aan deze samenwerking is dat het hier gaat om kinderen en jongeren in de opvang. Elk initiatief dat bijdraagt aan een verbetering van het welbevinden van deze groep juichen wij zeer toe. ‘TeamUp’ heeft zijn meerwaarde al bewezen. Een uitbreiding op meer locaties is een goede ontwikkeling.”

Rol vrijwilligers belangrijk

Unitmanager Uitvoeringsprocessen Sjef Robroek van het COA: “Zoals Janet Helder ook zegt, we werken steeds meer samen met organisaties in ons netwerk. Een goed voorbeeld daarvan is deze intentieverklaring. TeamUp, de naam voor het samenwerkingsverband tussen War Child, Unicef en Save the Children verzorgt al op ruim tien van onze locaties spelactiviteiten voor kinderen. Door de subsidie van de Nederlandse Postcode loterij ontstaat de ruimte om dit uit te breiden naar meer locaties. De kracht van dit initiatief wordt voor een groot deel bepaald door de inzet van veel vrijwilligers en de lokale samenwerking op de locaties.”

Einde vele verhuizingen asielzoekerskinderen in zicht

15 februari 2017

Op Valentijnsdag heeft staatssecretaris Dijkhoff van Veiligheid en Justitie een motie overgenomen van de ChristenUnie. In het beleid wordt het uitgangspunt om gezinnen met kinderen in de asielprocedure waarvan de kinderen zijn begonnen met onderwijs, niet meer te verhuizen gedurende de periode dat zij in procedure zijn. Defence for Children is zeer verheugd over deze belangrijke stap om een einde te maken aan de vele verhuizingen.

Joël Voordewind van de ChristenUnie: “Ik ben blij dat de staatssecretaris eindelijk bereid is om de verhuizingen te stoppen wanneer kinderen naar school gaan. Ik hoop dat dit de kinderen eindelijk rust geeft zodat zij vrienden kunnen maken en zich veilig kunnen voelen.” De motie van de ChristenUnie werd ook onderschreven door GroenLinks, de SP en D66. Het hoefde niet tot een stemming te komen door alle politieke partijen omdat de staatssecretaris de motie overnam.

De Werkgroep Kind in azc pleit er al jaren voor om de verhuizingen te stoppen. Martine Goeman, jurist bij Defence for Children “Nederlandse kinderen verhuizen gemiddeld 1 keer in de 10 jaar. Kinderen in azc’s verhuizen gemiddeld 1 keer per jaar. Op onze Kinderrechtenhelpdesk horen wij van de kinderen hoe schadelijk dit is voor hun ontwikkeling. Eerder deze week werd al een klacht over een verhuizing gegrond verklaard door de Kinderombudsman. Het is een doorbraak dat nu eindelijk als uitgangspunt wordt genomen dat verhuizingen niet meer plaatsvinden. Dit is een hele mooie stap voor de kinderrechten.”

Klik hier voor het verslag van het Overleg Vreemdeling- en asielbeleid in de Tweede Kamer, d.d. 14 februari 2017.

Verhuisdozen voor VVD, PvdA en CDA

Politici van de acht grootste politieke partijen krijgen vandaag een verhuisdoos van de Werkgroep Kind in azc vol rapporten en adviezen met het dringende verzoek om vluchtelingenkinderen tijdens de asielprocedure niet meer te verhuizen.

“We hebben een doos vol informatie die duidelijk maakt dat veelvuldig verhuizen schadelijk is voor asielkinderen. Dit moet stoppen. De partijen moeten hier direct na de verkiezingen werk van maken”, aldus Helen Schuurmans van de Werkgroep Kind in azc.

De 20-jarige vluchtelinge Emi weet als geen ander hoe het is om als kind vaak van azc naar azc te moeten verhuizen. “Het is bijvoorbeeld heel moeilijk om telkens weer afscheid te moeten nemen van mensen die je vertrouwt. Zoals klasgenootjes, vrienden, de plek waar je woont en psychologen. De meeste mensen kunnen alleen daar over hun problemen praten.”

Emi doet mee aan de actie omdat zij namens alle kinderen in azc’s aan politici wil laten weten wat het betekent als je geen vaste woonplek hebt. De doos die de politici ontvangen, is gevuld met rapporten en adviezen en wordt overhandigd met het dringende advies om kinderen in azc’s tijdens de asielprocedure niet meer te verhuizen.

Stabiele opvang vluchtelingenkinderen

Met deze actie roept de Werkgroep de politieke partijen op tot beter beleid voor vluchtelingen, daarbij verwijzend naar de op handen zijnde politieke verhuizingen na de verkiezingen. “Denkt u tijdens het in- en uitpakken van uw eigen verhuisdoos eens aan de kinderen in asielzoekerscentra. Zij moeten te vaak hun spullen in- en uitpakken, omdat zij gedwongen worden te verhuizen. Gezinnen verhuizen minimaal drie keer, soms zelfs wel vijftien keer tijdens hun asielprocedure. Dit veroorzaakt veel onrust en instabiliteit in de asielopvang. Het schooljaar van kinderen wordt onderbroken, medische behandelingen worden onnodig stopgezet, verwerking van trauma’s lukt maar beperkt, het opbouwen van sociale contacten stokt en de integratie komt niet op gang”, staat in de begeleidende brief te lezen.

Route verhuiswagen

De verhuiswagen rijdt maandagochtend eerst naar Kamerleden Marit Maij (PvdA) in Den Haag en Joël Voordewind (CU) in Amsterdam. Vervolgens naar Linda Voortman (GroenLinks) in Utrecht en Renske Leijten (SP) in Amersfoort en weer terug naar Den Haag om de verhuisdoos te overhandigen aan Sjoerd Sjoerdsma (D66). Ook de partijbureaus van CDA, VVD en PVV kunnen een verhuisdoos verwachten.

Coalitie Werkgroep Kind in azc

De Werkgroep Kind in azc is een coalitie van UNICEF Nederland, Defence for Children International, VluchtelingenWerk Nederland, Stichting de Vrolijkheid, Kerk in Actie en War Child. Naast opvang op één plek pleit de Werkgroep kind in azc ook voor kleinschalige opvang, een snellere procedure, betere informatievoorziening, opvoedondersteuning voor de ouders, betere informatievoorziening en betere toegang tot onderwijs, gezondheidszorg en voorzieningen op de locatie zoals wifi en sport- en spelactiviteiten.

Volg de actuele ontwikkelingen via de twitteraccounts van de coalitie van de Werkgroep

UNICEF Nederland

Defence for Children

 

Betreft: Input van de Werkgroep Kind in azc over ‘verhuisbewegingen asielzoekerskinderen’ t.b.v. het Algemeen Overleg op 14 december 2016

Op maandag 12 december 2016 heeft de Werkgroep Kind in azc een reactie gestuurd op de brief van staatssecretaris Dijkhoff over de verhuisbewegingen van kinderen in asielzoekerscentra. De brief is opgestuurd naar de vaste leden van de Tweede Kamercommissie Veiligheid en Justitie. In deze brief dringt de Werkgroep de staatssecretaris aan om met echte oplossingen te komen om de vele verhuizingen van deze kinderen te stoppen! De gehele brief kunt u hier vinden.

Advies ‘Zo kan het ook’ gepresenteerd

De belangen van vluchtelingenkinderen worden geschaad door gebreken in het Nederlands opvangbeleid. Met vijf stappen is het mogelijk hier een einde aan te maken. Dat stelt de Werkgroep Kind in azc na sessies met tientallen betrokken deskundigen uit het onderwijs en de (preventieve) gezondheidszorg, gemeentebestuurders, COA medewerkers en vrijwilligers die werken aan verbeterde opvang. In opmaat naar de Dag van de Rechten van het Kind op 20 november presenteert de Werkgroep Kind in azc haar advies ‘Zo kan het ook’ met daarin de knelpunten, verbeterkansen en concrete bestaande initiatieven om de asielopvang kindvriendelijker te maken.

“De mensen die in de praktijk werken met deze kwetsbare kinderen, die vaak oorlog en geweld zijn ontvlucht, lopen dagelijks aan tegen weeffouten in het asielsysteem”, vertelt Helen Schuurmans, coördinator van de Werkgroep Kind in azc. Betrokkenen, zoals vrijwilligers, experts en lokale COA medewerkers vertelden bij de expertmeetings over initiatieven waarmee ze deze kinderen helpen. “We hopen dat dit rapport de regering helpt gebreken in het systeem te verbeteren. Bovendien kan het een inspiratiebron zijn voor iedereen die werkt met deze kwetsbare kinderen om hen de goede opvang te bieden die ze zo hard nodig hebben.”

voorkant-rapport-web Bekijk hier het rapport

Verhuizingen
Het kernprobleem is de onrust en instabiliteit in de asielopvang, die wordt veroorzaakt door de vele gedwongen verhuizingen. Gezinnen verhuizen minimaal drie keer en vaak nog enkele keren tijdens hun asielprocedure. Het schooljaar van kinderen wordt onderbroken, medische behandelingen worden onnodig stopgezet, verwerking van trauma’s lukt maar beperkt, het opbouwen van sociale contacten stokt en de integratie komt niet op gang.

“Veel gemeenten en vrijwilligers zien hoe kinderen en gezinnen lijden onder die voortdurende onrust”, vertelt Schuurmans. “Daarom zijn plaatsen als Utrecht en Tilburg begonnen om de hele asielopvang en huisvesting van statushouders binnen één gemeente te organiseren. Dat is een concrete stap richting kindvriendelijke opvang. We hopen dat deze aanpak landelijk wordt opgepakt.”

Het bieden van stabiliteit is een belangrijke voorwaarde voor de andere verbeterstappen die worden voorgesteld. Lokale initiatieven rondom preventieve traumaverwerking, bijles, sport&spel, gezondheidszorg en opvoedondersteuning kunnen alleen succesvol zijn als kinderen op één plek blijven. Kinder- en tropenarts Albertine Baauw vertelde tijdens een expertsessie over een jongetje met een bloedziekte: “Midden in de behandelingsperiode kwam hij niet meer opdagen. Het bleek dat het kind verhuisd was naar een andere opvanglocatie. Hierdoor miste het jongetje de medische behandeling die hij nodig had.”

De asielopvang in Nederland moet kinderrechtenproof zijn. Klik op de afbeelding voor een vergroting.

Vijf verbeterstappen

1. Bied opvang op één vaste, kleinschalige locatie
2. Zorg voor goede toegang tot voorzieningen zoals onderwijs, medische zorg en sport&spel
3. Informeer kinderen en ouders over de opvanglocatie , het verloop van de procedure en hun toekomstperspectief
4. Ondersteun ouders bij de opvoeding in de nieuwe en complexe situatie
5. Geef kinderen en gezinnen snel duidelijkheid over de uitkomst van de asielprocedure

© 2019 Kind in azc

Thema gemaakt door Anders NorenBoven ↑